ŚWIAT I CELE ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU


Date Publish: 
Wednesday, October 11, 2017

Cel 1: Wyeliminować ubóstwo we wszystkich jego formach na całym świecie

  • Liczba ludzi na świecie żyjących w skrajnym ubóstwie zmalała o ponad połowę w porównaniu do poziomu 1.9 miliarda w 1990 roku. Jednakże, 836 milionów ludzi nadal żyje w skrajnym ubóstwie. Co piąta osoba w regionach rozwijających się żyje za mniej niż 1.25 dolara dziennie.
  • Azja Południowa i Afryka Subsaharyjska są miejscami w których żyje przytłaczająca większość ludzi w skrajnym ubóstwie.
  • Wysokie wskaźniki ubóstwa dotyczą często małych, kruchych państw dotkniętych konfliktami zbrojnymi.
  • Jedno na czworo dzieci poniżej piątego roku życia ma nieadekwatny wzrost do swojego wieku.

Cel 2: Wyeliminować głód, zapewnić bezpieczeństwo żywnościowe i lepsze odżywianie,  promować zrównoważone rolnictwo

  • Globalnie, odsetek niedożywionych ludzi w krajach rozwijających się spadł o ponad połowę od 1990 roku, z 23.3% w okresie 1990-1992 do 12.9% w latach 2014-2016. Jednakże, co dziewiąty człowiek żyjący dziś na świecie jest niedożywiony.
  • Ogromna większość ludzi głodujących żyje w krajach rozwijających się, gdzie 12.9% populacji cierpi z powodu niedożywienia.
  • Azja jest kontynentem, na którym żyje najwięcej ludzi głodujących – aż dwie trzecie jej populacji cierpi z tego powodu.  Mimo że w ostatnich latach odsetek głodujących w południowej Azji spadł, to jednak na zachodzie kontynentu wzrósł on nieznacznie.
  • Afryka Subsaharyjska jest regionem odznaczający się największym odsetkiem głodujących. Co czwarta osoba w tym regionie pozostaje niedożywiona.
  • Słabe odżywianie jest przyczyną prawie połowy (45%) śmierci dzieci do piątego roku życia – 3.1 miliona dzieci umiera co roku z tego powodu.
  • Co czwarte dziecko na świecie cierpi z powodu opóźnienia rozwoju. W krajach rozwijających się zjawisko to dotyka co trzecie dziecko.
  • 66 milionów dzieci w krajach rozwijających się chodzących do szkoły podstawowej  cierpi głód, z czego 23 miliony w samej Afryce.
  • Najwięcej ludzi (40% obecnej światowej populacji) utrzymuje się z rolnictwa, które stanowi największe źródło przychodu i miejsc pracy dla ubogich gospodarstw wiejskich.
  • 500 milionów małych gospodarstw rolnych na świecie, zależnych przede wszystkim od opadów deszczu, zaspokaja do 80% światowego zapotrzebowania na żywność  w znacznej części rozwijającego się świata.  Inwestowanie w małe gospodarstwa rolne jest istotne dla zwiększenia bezpieczeństwa żywnościowego najbiedniejszych ludzi, jak również dla produkcji żywności pojawiającej się na lokalnych i globalnych rynkach.

Cel 3: Zapewnić wszystkim w każdym wieku zdrowe życie oraz promować dobrostan

  • Każdego dnia umiera o 17,000 mniej dzieci niż w  roku 1990, to jednak nadal co roku ponad 6 milionów dzieci nie dożywa piątego roku życia.
  • Od 2000 roku szczepienie na odrę zapobiegło 15.6 miliom śmierci.
  • Pomimo dokonanego postępu na świecie, w Afryce Subsaharyjskiej i Południowej Azji, wskaźnik śmierci wśród dzieci stale wzrasta. Cztery na pięć zgonów dzieci poniżej piątego roku życia ma miejsce w tych regionach.

Zdrowie matek

  • W skali całego świata, od 1990 roku śmiertelność wśród matek spadła prawie o połowę.
  • We Wschodniej Azji, Północnej Afryce i Południowej Azji, śmiertelność wśród matek zmniejszyła się o około dwie trzecie. Jednak wskaźnik śmiertelności matek (liczba matek, które nie przeżyły porodu w porównaniu do liczby, które go przeżyły) w regionach rozwijających się jest wciąż 14 razy większy niż w regionach rozwiniętych.
  • Tylko połowa kobiet w regionach rozwijających się jest objęta odpowiedną opieką zdrowotną.

  HIV/AIDS

  • Do 2014 roku, 13,6 miliona osób skorzystało z terapii retrowirusowej.  W 2003 roku liczba ta wynosiła 800 tysięcy.
  • Szacuje się, że w 2013 roku liczba nowych zarażeń wirusem HIV wynosiła 2.1 miliona.  To o 38% mniej niż w 2001 roku.
  • Do końca 2013 roku szacunkowa liczba osób żyjących z HIV wynosiła 35 milionów osób.
  • Do końca 2013 roku ponad 240,000 dzieci zostało zarażonych wirusem HIV.

  Cel 4: Zapewnić wszystkim inkluzywną i wysokiej jakości edukację oraz promować uczenie się przez całe życie

  • Wskaźnik liczby dzieci zapisanych do szkoły podstawowej w krajach rozwijających się osiągnął 91%, wciąż jednak 57 milionów dzieci nie uczęszcza do szkoły.
  • Więcej niż połowa dzieci nie chodzących do szkoły żyje w Afryce Subsaharyjskiej.
  • Szacuje się, że 50% dzieci nie uczęszczających do szkoły podstawowej żyje na terenach objętych konfliktami zbrojnymi. Dzieci z najbiedniejszych domów są objęte cztery razy większym ryzykiem niechodzenia do szkoły, niż dzieci z najbogatszych domów.
  • Świat osiągnął równość chłopców i dziewcząt w dostępie do podstawowej edukacji, wciąż jednak niewiele państw osiągnęło równość na wszystkich jej poziomach.
  • Wskaźnik młodzieży w wieku pomiędzy 15 a 24 rokiem życia umiejącej czytać i pisać, zwiększył się z 83% w 1990 roku do 91% w 2015 roku.

Cel 5: Osiągnąć równość płci i wzmocnić pozycję wszystkich kobiet i dziewcząt

  • W 1990 roku w Południowej Azji na 100 chłopców tylko 74 dziewcząt uczęszczało do szkoły. Do 2012 roku wskaźniki dla dziewcząt i chłopców uległy wyrównaniu.
  • W Afryce Subsaharyjskiej, Oceanii i Zachodniej Azji dziewczęta wciąż napotykają na bariery w dostępie do podstawowego i średniego szkolnictwa.
  • Kobiety w Północnej Afryce zajmują mniej niż jedną piątą płatnych miejsc pracy w sektorach nierolniczych.
  • W 46 państwach kobiety zajmują więcej niż 30% miejsc w parlamentach, w co najmniej jednej z izb.

  Cel 6: Zapewnić wszystkim ludziom dostęp do wody i warunków sanitarnych

  • W 2015 roku, 91%  ludzi na świecie korzysta z ulepszonych źródeł wody pitnej, w porównaniu do 76% w 1990 roku. Wciąż jednak 2.5 miliarda ludzi nie ma dostępu do podstawowych urządzeń sanitarnych, takich jak toalety czy latryny.
  • Każdego dnia średnio 5 tysięcy dzieci umiera z powodu możliwych do uniknięcia chorób przenoszonych przez wodę lub związanych ze złym stanem sanitarnym.
  • Od 2011 r. energia wodna stanowi najważniejsze i  powszechne źródło energii odnawialnej, stanowiąc 16% całkowitej produkcji elektrycznej na świecie.
  • Około 70% wody jest używane do nawadniania.
  • Powodzie są przyczyną 15% wszystkich przypadków śmierci poniesionych w wyniku klęsk żywiołowych.

  Cel 7: Zapewnić wszystkim dostęp do stabilnej, zrównoważonej i nowoczesnej energii po przystępnej cenie

  • 1.3 miliarda ludzi, tj. jedna na pięć osób na świecie, nie ma dostępu do elektryczności.
  • 3 miliardy ludzi na świecie jest zależna od drewna, węgla, węgla drzewnego i odpadów zwierzęcych, które wykorzystuje się do  gotowania i ogrzewania.  
  • Energia jest główną przyczyną zmian klimatycznych i stanowi około 60% emisji gazu cieplarnianego na świecie.
  • Energia ze źródeł odnawialnych – wiatr, woda, słońce, biomasa i energia geotermalna – jest niewyczerpalna i czysta. Energia odnawialna stanowi obecnie 15% światowej producji.

  Cel 8: Promować inkluzywny i zrównoważony wzrost gospodarczy, zatrudnienie i godną pracę dla wszystkich ludzi

  • Bezrobocie na świecie wzrosło ze 170 milionów ludzi w 2007 roku do blisko 202 milionów w 2012 roku, z czego 75 milionów osób pozostających bez pracy to młode kobiety i mężczyźni.
  • Około 2.2 miliarda ludzi żyje poniżej progu ubóstwa, tj. poniżej 2 USD na dzień. Wykorzenienie ubóstwa jest tylko możliwe poprzez tworzenie stabilnych i dobrze opłacanych miejsc pracy.
  • W latach 2016 - 2030 potrzebnych będzie 470 milionów miejsc pracy dla nowych uczestników rynku pracy.
  • Najważniejsze znaczenie dla wczesnych etapów uprzemysłowienia mają małe i średnie przedsiębiorstwa biorące udział w industrializacji i produkcji wytwórczej. To one stanowią 90% całości biznesu na świecie, tworzą najwięcej miejsc pracy i zatrudniają 50-60% siły roboczej.

Cel 9: Budować odporną infrastrukturę, promować zrównoważone uprzemysłowienie oraz wspieraćinnowacyjność

  • Około 2.6 miliarda ludzi w państwach rozwijających się ma problemy z pełnym dostępem do elektryczności przez cały czas.
  • 2.5 miliarda ludzi na świecie cierpi z powodu braku dostępu do podstawowych warunków sanitarnych i prawie 800 milionów ludzi nie ma dostępu do wody, z czego setki milionów zamieszkuje Afrykę Subsaharyjską i Południową Azję.
  • Od 1 milion do 1.5 miliona ludzi na świecie nie ma dostępu do trwałych usług telefonicznych.
  • W wielu państwach afrykańskich, szczególnie tych o niższym przychodzie, niedostateczna infrastrukturze zmniejsza produktywność przedsiębiorstw o około 40%.
  • Zakłady o charakterze wytwórczym są ważnym pracodawcą -  w 2009 roku zatrudniały około 470 milionów osób, tj. około 16% światowej siły roboczej szacowanej na 2.9 miliarda ludzi. Ocenia się, że w 2013 roku ponad pół miliarda ludzi pracowało w takich przedsiębiorstwach.
  • Zwiększenie miejsc pracy w wyniku industrializacji ma pozytywny wpływ na społeczeństwo. Każde miejsce pracy w zakładach o charakterze wytwórczym tworzy 2.2 miejsc pracy w innych sektorach.
  • W państwach rozwijających się prawie 30% produkcji rolniczej przechodzi podlega procesowi przemysłowemu. W państwach o wysokim dochodzie 98%  produkcji rolniczej jest przetwarzane. To obrazuje jak wielkie możliwości dla państw rozwijających się stwarza przemysł rolniczy.

Cel 10: Zmniejszyć nierówności w obrębie państw i między państwami

  • Biorąc pod uwagę populację światowa, pomiędzy 1990 a 2010 rokiem w państwach rozwijających nierówność w uzyskiwanych dochodach wzrosła o 11%.
  • Znacząca większość gospodarstw domowych w  państwach rozwijających się, tj. ponad 75%, żyje w społeczeństwach, w których dochód jest mniej równomiernie rozkładany niż miało to miejsce w latach 90. XX wieku.
  • Dzieci zaliczające się do grupy 20% najbiedniejszej ludności świata są narażone na  trzy razy większe ryzyko umieralności przed osiągnięciem 5 roku życia, niż dzieci z najbogatszych rodzin.
  • Ochrona socjalna znacząco wzrosła w skali światowej, mimo to istnieje pięciokrotnie większe prawdopodobieństwo, że osoby z niepełnosprawnością poniosą duże większe   koszty zdrowotne niż osoby pełnosprawne.
  • Pomimo ogólnego spadku śmiertelności wśród matek w większości państw rozwijających się, kobiety zamieszkujące obszary wiejskie wciąż są objęte 3 razy większym ryzykiem zgonu podczas porodu niż kobiety mieszkające w miastach.

  Cel 11: Stworzyć inkluzywne, bezpieczne, odporne i zrównoważone miasta

  • Obecnie połowa ludzkości – 3.5 miliarda ludzi – mieszka w miastach. Do 2030 roku prawie 60% światowej populacji będzie zamieszkiwało obszary miejskie.
  • 828 milionów ludzi na świecie żyje w slumsach i liczba ta stale wzrasta.
  • Miasta na świecie zajmują zaledwie około 2% obszaru Ziemi, jednocześnie zużywają one szacunkowo 60-80% energii i wytwarzają 75% emisji dwutlenku węgla. Gwałtowna urbanizacja wpływa na zużycie słodkiej  wody, ilość ścieków, środowisko naturalne i zdrowie publiczne. Z drugiej strony, gęsto zaludnione miasta mogą wypracować korzyści i przyczynić się do rozwoju innowacyjności technologicznej,  zmniejszając konsumpcję surowców i energii.
  • Miasta mają potencjał do rozproszenia dystrybucji energii albo zoptymalizowania efektywności przez zredukowanie konsumpcji energii i wdrożenie ‘zielonych’ systemów energetycznych. Dla przykładu, Rizhao w Chinach  to miasto zasilane energią słoneczną; w centrum miasta aż 99% domostw woda jest ogrzewana energią słoneczną.

  Cel 12: Stworzyć wzorce zrównoważonej konsumpcji i produkcji

  • Każdego roku 1.3 miliarda ton żywności jest marnowane.
  • Jeżeli ludzie na świecie zaczęliby używać żarówek energooszczędnych, zaoszczędzono by 120 miliardów USD rocznie.
  • Zgodnie z prognozami do 2050 r. liczba ludności wzrośnie do 9,6 miliarda. Jeśli utrzymamy obecne wzorce konsumpcji i produkcji, będziemy potrzebować aż trzech planet, by prowadzić dotychczasowy styl życia i konsumpcji.
  • Ponad 1 miliard ludzi na świecie nie ma dostępu do wody pitnej.

  Cel 13: Podjąć pilne działania zwalczające zmiany klimatyczne i ich skutki

  • Emisja gazów cieplarnianych spowodowana działaniami ludzi stale wzrasta i napędza zmiany klimatyczne. Obecnie osiągnęła ona najwyższy poziom w historii. Od 1990 roku emisja dwutlenku węgla na świecie wzrosła prawie o 50%.
  • Stężenie dwutlenku węgla, metanu i podtlenku azotu w atmosferze osiągnęły poziom niespotykany od co najmniej 800 tysięcy lat. Stężenie dwutlenku węgla wzrosło o 40% od czasów przedindustrialnych, przede wszystkim w wyniku spalania paliw kopalnych i zmian w zagospodarowaniu terenów. Oceany chłoną około 30% dwutlenku węgla wyemitowanego przez człowieka, łagodząc skutki globalnego ocieplenia.
  • Przez ostatnie trzy dekady temperatura na powierzchni Ziemi stale ulega podwyższeniu, w skali nie spotykanej od 1850 roku. Na północnej półkuli lata 1983 - 2012 były najcieplejszym 30-letnim okresem od 1400 lat.
  • Od 1880 roku do 2012 średnia temperatura na świecie uległa podwyższeniu o 0.85°C. Przewiduje się, że jeśli nie podejmiemy stosownych działań, to średnia temperatura powierzchni Ziemi w tym stuleciu ulegnie podwyższeniu o 3 stopnie. W niektórych regionach, takich jak tereny tropikalne i subtropikalne, prognozuje się nawet większy wzrost temperatury. Najbiedniejsi ludzie i najbardziej wrażliwe grupy najbardziej odczują skutki tych przemian.
  • Od połowy XIX w. zwiększa się tempo podnoszenia się poziomu mórz, w porównaniu do średniego tempa z ostatnich dwóch tysięcy lat. Między 1901 a 2010 rokiem, średni poziom mórz wzrósł o 0.19 (od 0.17 do 0.21) metra.
  • Od 1901 do 2010 roku, średni poziom mórz na świecie wzrósł o 19 cm, podczas gdy oceany uległy rozszerzeniu w związku z ocieplaniem klimatu i topnieniem lodowców. Od 1979 roku rozszerzanie pokrywy lodowej na Morzu Arktycznym ulega stałemu zmniejszaniu. W każdej dekadzie topnieje 1.07 miliona  km² lodu.
  • Wciąż jest możliwe użycie szerokiego wachlarza środków technologicznych i zmiany wzoru zachowań, zmniejszając tempo światowego wzrostu temperatury o dwa stopnie Celcjusza poniżej poziomu przedindustrialnego.    
  • Istnieje wiele dróg potrzebnych do osiągnięcia znacznego zmniejszenia emisji(szkodliwych substancji do atmosfery) na przestrzeni kilku następnych dekad; co pozwoli zmniejszyć, z szansą większą niż 66%, ocieplanie klimatyczne o 2ºC – cel ustalony przez światowe rządy. Jednak dodatkowo opóźniające(skutki zmian klimatycznych) zmniejszanie(emisji szkodliwych substancji) do 2030 roku, do poziomu poniżej 2 ºC w porównaniu z poziomem przedindustrialnym, znacznie zwiększy technologiczne, gospodarcze, społeczne i instytucjonalne wyzwania związane z ograniczeniem ocieplania klimatu.

Cel 14: Chronić morza i oceany oraz wykorzystywać ich zasoby w zrównoważony sposób

  • Oceany pokrywają trzy czwarte powierzchni Ziemi, zawierają 97% wody na świecie i stanowią 99% przestrzeni do życia na Ziemi.
  • W skali światowej wartość rynkowa morskich i przybrzeżnych surowców oraz przemysłów szacowana jest na 3 tryliony dolarów rocznie czy też 5% światowego PKB
  • Poziom połowów rybackich na świecie jest bliski zrównania się z możliwościami produkcyjnymi oceanów, rocznie osiągając wysokość rzędu 80 milionów ton.
  • W oceanach żyje niemal 200 tysięcy zidentyfikowanych gatunków, jednak ich faktyczna liczba może sięgać milionów.
  • Oceany pochłaniają około 30% dwutlenku węgla wytwarzanego przez człowieka, ograniczając skutki globalnego ocieplenia.
  • Oceany stanowią największe światowe źródło białka, i stanowią dla jego podstawowe źródło dla ponad 3 miliardów ludzi.
  • Rybołówstwo bezpośrednio i pośrednio zapewnia pracę dla ponad 200 milionów ludzi.
  • Subwencje dla rybołówstwa przyczyniają się do gwałtownego uszczuplenia liczebności wielu gatunków ryb i przeciwdziałają wysiłkom mającym na celu zachowanie i odnowienie światowych łowisk i etatów związanych z nimi . W efekcie czego zyski ze światowych łowisk spadają o 50 miliardów dolarów rocznie.
  • Nawet do 40% światowych oceanów jest silnie dotkniętych ludzką działalnością, wliczając zanieczyszczenie, wyjałowienie łowisk czy utratę przybrzeżnych środowisk.

Cel 15: Zarządzać lasami w sposób zrównoważony, zwalczać pustynnienie, zatrzymać i odwrócić proces degradacji gleby, powstrzymać utratę bioróżnorodności

  • 13 milionów hektarów lasu jest tracone co roku.
  • Około 1.6 miliarda ludzi polega na lasach jako źródle utrzymania, w tym około 70 milionów rdzennych mieszkańców. Lasy stanowią dom dla ponad 80% ze wszystkich gatunków lądowych zwierząt, drzew i owadów.
  • 2.6 miliarda ludzi na świecie utrzymuje się  bezpośrednio z rolnictwa, a jednocześnie 52 % ziemi uprawnej jest w mniejszym lub większym stopniu dotknięte degradacją gleb.
  • W wyniku susz i pustynnienia co roku tracimy 12 milionów hektarów (23 hektary na minutę), na których można byłoby  uprawiać 20 milionów ton zboża. 
  • Z około 8,300 znanych gatunków zwierząt, 8% wyginęła a 22% jest zagrożone wyginięciem.
  • Co najmniej 80% ludzi żyjących na terenach wiejskich w krajach rozwijających się polega na tradycyjnej medycynie roślinnej jako podstawowej formie opieki zdrowotnej.

Cel 16: Promować pokojowe i inkluzywne społeczeństwa

  • Liczba uchodźców którymi zajmuje się Biuro Wysokiego Komisarza NZ ds. Uchodźców (UNHCR) wyniosłą 13 milionów w połowie 2014 roku, co stanowiło wzrost w porównaniu do roku poprzedniego.
  • Korupcja, łapówkarstwo, kradzież i unikanie podatków kosztują państwa rozwijające się 1.26 trylionów dolarów rocznie.
  • Co drugie dziecko w krajach dotkniętych wojną przestało uczęszczać do szkoły podstawowej w 2011 roku. To około 28.5 miliona dzieci.

Cel 17: Wzmocnić sposoby implementacji Celów i odnowić światowe partnerstwo na rzecz zrównoważonego rozwoju

  • Oficjalna pomoc rozwojowa wynosiła około 125 miliardów dolarów w 2014 roku.
  • W 2014 roku 79% towarów importowanych z państw rozwijających się trafiło do państw rozwiniętych bezcłowo.
  • Dług w krajach rozwijających się utrzymuje się na stałym poziomie około 3% rocznych wpływów z eksportu
  • Liczba użytkowników internetu w Afryce niemal podwoiła się w ciągu ostatnich czterech lat.
  • W 2015 roku 95% populacji świata było objętej sygnałem komórkowym
  • 30% światowej młodzieży mają styczność z cyfrowymi technologiami od co najmniej pięciu lat.
  • Dostęp do internetu wzrósł gwałtownie od 6% światowej populacji w 2000 roku do niemal 43% w 2015
  • Jednak niemal 4 miliardy ludzi nie korzystają z internetu i 90% z nich pochodzi z państw rozwijających się.